Net als andere markten wordt de bouw gestuurd door vraag en aanbod en verschuivingen daarin. Na een 'crisisdecenium' waarin opdrachtgevers sterk de regie voerden, floreert de bouw weer door hoogconjuctuur, lage rente en schaarste op de arbeidsmarkt. Met als gevolg minder marktwerking en zelfs mislukte aanbestedingen, omdat prijsstijgingen tot te grote budgetoverschrijdingen leiden. Hoe kun je daar als aannemer het beste op inspelen?
Door budgetten die in een eerdere projectfase al zijn begroot en gereserveerd en stijgende prijzen ontstaan er nu gaten tussen de kostenraming van opdrachtgevers en inschrijvingen van aannemers. Met als gevolg dat zowel grote aanbestedingen als kleinere werken niet worden gegund, of tijdelijk in de ijskast belanden. Een bekend voorbeeld daarvan is het stadskantoor in Tilburg, waar slechts twee resterende belangstellende bouwbedrijven ruim boven het beschikbare budget uitkwamen. Een ander voorbeeld is het Feringagebouw van de Rijksuniversiteit Groningen. Dezelfde situatie speelt bij kleinere projecten als de brede school in Hoeven en diverse woningbouwlocaties.
Hoewel de kans aanzienlijk groter wordt dat je als aannemer projecten scoort door de toenemende vraag, maak je liever geen calculaties voor werken die (voorlopig) niet doorgaan. Dat gaat namelijk ten koste van de marge en beschikbare tijd voor projecten die wel doorgaan. Daarom is het in deze periode van hoogconjunctuur nog steeds belangrijk efficiënter te gaan calculeren en inzicht te krijgen in alle mogelijke risico's. Bijvoorbeeld door het merendeel van alle hoeveelheden automatisch uit een Bouw Informatie Model (BIM) te halen, wat veel routinewerk bespaart. Of de opportunitykosten van projecten inzichtelijk te maken en (deels) door te berekenen.
In periodes van hoogconjunctuur is er meer geld beschikbaar voor innovatie en procesoptimalisaties, maar minder tijd. Gezien de trend dat erin steeds meer projecten door meer bouwpartners integraal met een BIM wordt gewerkt, is het nu belangrijk daarop in te spelen. De wielen van 4D (plannen) en 5D (calculeren) zijn op grote projecten ook allang uitgevonden, maar worden door de meeste kleine en middelgrote aannemers nog niet toegepast. Dat geldt ook voor de meerjarenonderhoudskosten tijdens de hele levenscyclus van een gebouw inzichtelijk te maken voor opdrachtgevers. Benut nu de beschikbare techniek om in de voorhoede mee te draaien, of u van concurrenten te onderscheiden.
Alexander Lassche is werkzaam als Accountmanager Bouw bij Brink.